Bilim

Kara Delik (Black Hole) nedir, Kara delik fotoğrafları

Kara Delik ( Black Hole ) : Adını veren kişi John Wheler’dir. Konu, Einstein’ın genel görelilik kuramından türetilmiştir. Bu konuda iki büyük öncü S.W.Hawking ve R.Penrose’dur. Kara delikler ışık yaymadıkları için kara diye adlandırılırlar. Üç boyutlu olmadıkları ve sıfır hacimli oldukları var sayılır.

Einstein’in teorisine göre değerlendirilen kara deliklerin içerisinde zaman olgusu yavaştır veya zaman olgusu yok denecek kadar azdır. Doğrudan gözlemlenememeleri nedeni ile çeşitli dalga boyları kullanılarak gözlemlenmesi sonucu keşfedilmişlerdir. Bu teknik ile kara deliklerin merkezlerine çektikleri maddelerin incelenmesine olanak sağlamıştır. Kara delik tarafından merkeze doğru çekime maruz kalan cisimler yüksek ısı derecelerine ulaştığı için gözlemlenecek miktarlarda x ışınları yaydığı saptanmıştır. Bu olgu kullanılarak kara deliklerin keşfi sağlanmıştır. Astrofizikçiler ve kuramsal fizikçiler tarafından varlığı kesinlikle kabul edilmiştir.

Sıfır hacimli kabul edilmelerine rağmen; merkezlerinde toplanan sıkışmış cisimler nedeni ile ve gözlemlenebilirliğide göz önüne alınarak sıfır hacimden bahsetmek olanaksızdır.

Kara deliklerin varsayıma dayalı dört türü vardır:

Schwarzschild kara deliği : Açısal momentum ve elektriksel yük sıfır değerliyse “Schwarzschild kara deliği” türü sözkonusudur.

Reissner-Nordström kara deliği : Kara deliğin elektriksel yükü sıfır olmayıp açısal momentumu sıfır olduğu takdirde “Reissner-Nordström kara deliği” türü sözkonusu olur.

Kerr kara deliği : Kara deliğin bir açısal momentumu olup (kendi ekseni etrafında dönüyorsa) elektriksel yükü olmadığı takdirde “Kerr kara deliği” türü sözkonusu

Kerr-Newman kara deliği : Kerr kara deliğinin elektriksel yüke sahip olduğu tür, buna Kerr-Newman kara deliği türü denir.

Teorik bir bakış açısıyla farklı özelliklere sahip daha bir sürü kara delik türünün var olduğu söylenebilir. Örneğin Reissner-Nordström kara deliği türünde elektriksel yük yerine manyetik yük bulunduğu takdirde, benzeri bir kara delik türü mevcut olabilir; yani manyetik kutupları olan bir kara delik türü… Fakat böyle bir türün varlığı günümüzde ancak bir hipotezden ibaret kalmaktadır.

Büyük kütleli bir yıldız, ölümünden sonra uzay-zamanı eğer. Uzun yıllar, bu eğilmenin fiziksel anlamı üzerine fikir yürütüldü. 1930′iarda, Einstein ve Rosen, uzay-zaman eğilmesinin, yıldız; karadelik haline geldiğinde maksimum olması gerektiğini söylediler. Onlara göre; oluşan bu eğrilik başka bir evrene açılmaktadır.

Durağan karadelik-lerin bu özelliğine “Einstein Rosen Köprüsü” denir.

Bu ikinci evren görüşüyle ilgili olarak çeşitli fikirler oluşturulabilir. Bir düşünceye göre; karadeliğin açıldığı ikinci evren, bizim evrenimizin uzak bir köşesidir. Eğer uzayın düz olduğu kabul edilirse, bu durumda oluşan delik daha çok bir elmanın içindeki kurdun yolunu andırır. Böylece, uzayda “kurt deliği” oluşmuş olur. Evrenimizde, birçok karadeliğin varolduğu düşünülürse: uzayın, birbiri içine geçmiş sayısız tünellerden oluşmuş olduğu anlaşılır.

Karadelikleri salt geometrik düşüncelerden yola çıkarak açıklamak, bir takım fantastik sonuçlara neden olur. Söyle ki; durağan bir karadeliğe düşen insan, tam olay ufkuna tekrar döndüğünde, matematiksel olarak kendisiyle tekrar karşılaşır. Çünkü orada zaman durmuştur. Bu gibi ilginçlikler bize, uzay-zamanın salt geometrik düşüncelerle açıklanamayacağını gösterir.

1960′ların sonunda, İngiliz matematikçisi R.Penrase, karadeliklerle ilgili uzay-zamanın tamamını anlatabilen bir yöntem geliştirdi. “Penrose çizimi” yöntemine göre: zaman dikey eksende ve uzaydaki uzaklıklar da yatay eksende alındığında, bir kareler sistemi oluşturulabilir. Karelerin iç kenarları her biri yatayla 45 derecelik açı yapacak şekilde çizilmiştir. Bu kenarlar, olay ufku olarak adlandırılır ve sadece ışık, bu çizgilerde hareket edebilir.

Çizginin sağına geçebilmemiz 45 derecelik acıdan büyük olduğundan yasaktır. Çünkü o zaman ışık hızından fazla bir hıza sahip oluruz. Bu şartlarda ancak ışık hızından küçük hızlarla gidebileceğimiz yollan kullanabiliriz. 45 dereceden büyük her açı için. bir karadelik seyahati düşünülebilir. Seyahatimiz sırasında ola1; ufkunu geçersek: karadelik tekilliğine çarparız. Işık hızından büyük hıza ulaşamadığımızdan; durağan karadeliklerde kurt deliğinin öteki yüzüne çıkabilmemiz imkansızdır.

Gerçek Kara Delik Fotoğrafı:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu